W piątek, 16 stycznia w Ministerstwo Finansów odbyła się konferencja prasowa z udziałem: Marcina Łobody, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Zbigniewa Stawickiego, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów, Zastępcy Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, poświęcona KSeF. Przekaz był spójny i – na pierwszy rzut oka – uspokajający. Krajowy system e-faktur jest gotowy, ruszy 1 lutego 2026 r. Nie ma się czym martwić, a w 2026 r. nikt nie zostanie ukarany za brak wdrożenia KSeF.
Ten ostatni komunikat zwrócił moją szczególną uwagę. Warto zadać sobie pytanie: co to właściwie oznacza w ustach Szefa KAS i Zastępcy Szefa KAS „nikt nie zostanie ukarany”?
2026 r. jako rok przejściowy – to akurat rozumiemy
Faktycznie, 2026 r. ma być rokiem przejściowym. Przepisy przewidują jeszcze istotne wyjątki od obowiązku stosowania KSeF. Dopuszczalne będą m.in.:
- faktury wystawiane z kas rejestrujących,
- brak obowiązku wystawiania faktur w KSeF przez najmniejszych podatników,
- wyłączenie stosowania sankcji administracyjnych przewidzianych w ustawie o VAT.
To wszystko da się racjonalnie uzasadnić. Nowy system, ogromna zmiana procesowa, konieczność dostosowania oprogramowania i procedur – okres przejściowy jest potrzebny. Może on również dotyczyć stosowania sankcji, szczególnie że te wynikające z ustawy o VAT są wyjątkowo surowe.
Zgodnie z ustawą o VAT:
- wystawienie faktury poza KSeF,
- niewysłanie faktury do KSeF w terminie,
ma skutkować sankcjami do wysokości kwoty VAT wykazanej na fakturze, a w przypadku faktur bez VAT – do 18,7% kwoty brutto. To nie są symboliczne kary. To realne, bardzo bolesne konsekwencje finansowe.
Czy wyłączenie z KKS jest naprawdę potrzebne?
Największe zdziwienie budzi jednak coś innego. Zgodnie z art. 106ni ust. 4 ustawy o VAT:
„W przypadku niedopełnienia przez podatnika obowiązku, o którym mowa w art. 106ga ust. 1, art. 106nda ust. 2, art. 106nf ust. 4 lub art. 106nh ust. 2, nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.”
To wyłączenie obowiązuje już w 2026 r.
Co to oznacza w praktyce? Osoba, która będzie działać w złej wierze oraz celowo, świadomie nie będzie wystawiała faktur w KSeF, nie poniesie żadnej odpowiedzialności karnoskarbowej. Czyli sankcji za celowe unikanie korzystania z systemu e-faktur, nie poniesie ani podatnik, ani osoby odpowiedzialne za wystawianie faktur przez KseF.
Co ciekawe, nadal będzie groził mandat za wadliwe wystawianie faktur normalnych, ale już bezkarne będzie wadliwe wystawianie faktur ustrukturyzowanych.
Przyzwolenie na odłożenie KSeF?
W efekcie w 2026 r.:
- nie działają sankcje administracyjne z ustawy o VAT,
- nie działa odpowiedzialność karnoskarbowa,
- wyjątki od KSeF są szerokie,
- a przekaz Ministerstwa Finansów brzmi: „nie ma się czym martwić, nikt nie zostanie ukarany”.
Trudno nie odnieść wrażenia, że państwo właśnie wysłało podatnikom sygnał: „Wszyscy wiemy, że jako rząd zmarnowaliśmy ostatnie dwa lata, jeżeli chodzi o prawidłowego wdrożenie KSeF. Wiemy też, że jesteście nie przygotowani, bo nie wierzyliście, że ten system wejdzie w życie. Ale spokojnie. W 2026 r. róbcie co chcecie. A co będzie w 2027 r. to zobaczymy”
Czy tak powinno wyglądać wprowadzanie rewolucji?
KSeF to nie jest kosmetyczna zmiana. To fundamentalna reforma fakturowania w Polsce. Zmiana procesów, systemów IT, obiegu dokumentów, odpowiedzialności.
W takim momencie państwo powinno:
- jasno komunikować obowiązki, prawa, zalety, koszty,
- budować zaufanie do systemu,
- konsekwentnie egzekwować przepisy – choćby z odroczonymi sankcjami.
Ostatnia konferencja kierownictwa KAS to zwykła farsa i de facto przyznanie się do zmarnowania ostatnich dwóch lat w zakresie przygotowania podatników do KSeF.
Autor artykułu: Zbigniew Makowski – Prezes Zarządu Instytutu Finansów i Podatków Publicznych, główny autor Nowej Ustawy VAT
Chcesz dołączyć do zespołu ekspertów pracujących nad projektem Nowej Ustawy VAT?
Napisz do nas: kontakt@nowaustawavat.pl
Wesprzyj projekt. Dowiedz się, jak możesz to zrobić: Finansowo – Nowa Ustawa VAT
Podobne artykuły:
Przepisy ustawy o VAT muszą być proste, zrozumiałe i jednoznaczne, ale jednocześnie szczelne. To nie są cele sprzeczne. Przeciwnie, dobrze [...]
Wspólny system podatku od wartości dodanej opiera się na zasadzie neutralności oraz opodatkowania konsumpcji w miejscu jej faktycznego wystąpienia. Przez [...]
