Dyskusja nad Nową Ustawą VAT jako Law as Code w Sejmie

4 grudnia 2025 r. w Sejmie odbyło się posiedzenie Zespołu Proste Podatki, poświęcone Nowej Ustawie VAT opracowywanej zgodnie z koncepcją Law as Code. Eksperci Instytutu Podatków i Finansów Publicznych opowiadali, w jaki sposób można przygotować projekt przepisów, by był gotowy na nadchodzącą rewolucję AI.

Prezes Instytutu, Zbigniew Makowski, szczegółowo omówił powody, dla których zespół ekspertów pracuje nad Nową Ustawą VAT, oraz wyjaśnił ideę law as code. Podkreślił korzyści, jakie wdrożenie tej koncepcji przyniesie podatnikom i państwu, przywołując przykłady rozwiązań stosowanych m.in. w Niemczech, Singapurze, Kanadzie i Wielkiej Brytanii.

„Po rozmowach z przedstawicielami organizacji branżowych uznaliśmy, że projekt Nowej Ustawy VAT potrzebuje mocniejszego impulsu niż samo uproszczenie przepisów — rozwiązania, które wyniesie go na wyższy poziom. Analizowaliśmy więc, jak narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą wpływać na proces legislacyjny, by przepisy nadawały się do precyzyjnej, również maszynowej interpretacji. Tak powstała koncepcja tworzenia Nowej Ustawy VAT zgodnie z zasadą Law as Code. Kolejne rozdziały naszego projektu przygotowujemy dwutorowo: z jednej strony analizujemy treść i wprowadzamy zmiany wynikające z dyrektywy unijnej, z drugiej — wspierając się AI — opracowujemy przepisy według jednolitych zasad językowych i strukturalnych, zapewniając im precyzję i powtarzalność. Równolegle tworzymy warstwę programistyczną ustawy” — mówił Zbigniew Makowski, prezes Instytutu Podatków i Finansów Publicznych oraz główny autor Nowej Ustawy VAT, podczas posiedzenia Zespołu Proste Podatki.

Dyskusja była bardzo żywa. Swoje stanowisko w sprawie tworzenia przepisów o VAT zgodnie z ideą Law as Code przedstawili m.in. doradca Prezydenta RP, minister Paweł Gruza, przedstawiciele: Ministerstwa Finansów, Krajowej Izby Gospodarczej oraz Polskiego Towarzystwa Gospodarczego.

„Jeżeli chcemy w pełni wykorzystać możliwości nowoczesnych technologii — sztucznej inteligencji oraz funkcjonujących już w Polsce rozwiązań cyfrowych, takich jak JPK czy KSeF — wdrożenie koncepcji Law as Code przy tworzeniu przepisów podatkowych może okazać się znacznie skuteczniejsze niż tradycyjny model legislacyjny. Obowiązujące zasady powstawały z myślą o rzeczywistości, która stopniowo odchodzi. Tymczasem współczesny obrót gospodarczy jest szybszy i bardziej złożony, dlatego legislacja musi za tym nadążać” — komentował Paweł Gruza, doradca Prezydenta RP Karola Nawrockiego.

Transmisję z posiedzenia Zespołu Parlamentarnego Proste Podatki w Sejmie, poświęconego Nowej Ustawie VAT jako Law as Code, można obejrzeć pod podanym linkiem: Dyskusja nad Nową Ustawą VAT jako Law as Code w Sejmie – YouTube

W posiedzeniu wzięli udział:

• Paweł Gruza — doradca Prezydenta RP Karola Nawrockiego, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów w latach 2016–2018, specjalista w zakresie VAT, podatku dochodowego i akcyzy; współautor pierwszego w Polsce komentarza do unijnych dyrektyw VAT-owskich.
• Anna Skoneczka — naczelnik Wydziału Rozliczeń Krajowych w Departamencie Podatku od Towarów i Usług, Ministerstwo Finansów.
• Agnieszka Durlik — członkini Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej.
• Antonii Roik — ekspert ds. podatków, Polskie Towarzystwo Gospodarcze.

Fundację Instytut Podatków i Finansów Publicznych reprezentowali:

• Zbigniew Makowski — prezes Instytutu, główny autor Nowej Ustawy VAT.
• Aleksandra Prorok — koordynator projektu, odpowiedzialna za komunikację i promocję Nowej Ustawy VAT.
• Dr Mateusz Lewandowski — ekspert Instytutu.
• Piotr Nowak — ekspert Instytutu.

Posiedzeniu przewodniczył poseł Janusz Kowalski.

Zachęcamy do zapoznania się z prezentacją, którą prezes Zbigniew Makowski — główny autor Nowej Ustawy VAT — przedstawił podczas posiedzenia Zespołu Proste Podatki w Sejmie – Prezentacja.