Jednym z najpoważniejszych błędów popełnianych przy wystawianiu faktur w KSeF jest wskazanie niewłaściwego numeru NIP nabywcy.
Ponieważ faktury ustrukturyzowanej nie można anulować ani usunąć z systemu, w praktyce podatnicy najczęściej postępują według dobrze znanego schematu:
- wystawiają fakturę pierwotną,
- następnie fakturę korygującą „do zera”,
- a na końcu nową fakturę z prawidłowymi danymi.
Sposób poprawienia błędu nie budzi obecnie większych kontrowersji. Problem pojawia się jednak przy sporządzaniu ewidencji VAT oraz pliku JPK_VAT.
Interpretacja KIS korzystna dla podatników
Niedawno Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną dotyczącą sposobu wykazywania takich dokumentów w JPK_VAT.
Stanowisko organu należy ocenić pozytywnie. KIS uznała bowiem, że w przypadku błędu, który nie wpływa na wysokość podatku, właściwe jest „wystornowanie” całego błędnego wpisu w miesiącu wystawienia faktury pierwotnej oraz ponowne wykazanie prawidłowego dokumentu.
KIS stwierdził: ,,Odnosząc się natomiast do sposobu, w jaki opisane w stanie faktycznym operacje powinny zostać ujęte w pliku JPK, należy zauważyć, że z ogólnych założeń dotyczących wypełniania części ewidencyjnej w strukturze JPK_V7M i JPK_V7K Broszura informacyjna dot. struktury JPK_VAT z deklaracją (JPK_V7M (3), JPK_V7K (3)) wynika, że korektę błędnego wpisu niewpływającego na wysokość podatku należnego lub naliczonego dokonuje się co do zasady poprzez jego wystornowanie, tj. wpisanie ze znakiem przeciwnym całego wpisu oraz ponowne dodanie prawidłowego wpisu z podaniem pierwotnego numeru dokumentu (np. DowodSprzedazy, NrKontrahenta lub NazwaKontrahenta).”
Takie rozwiązanie jest logiczne i odpowiada rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia gospodarczego. Pozwala również uniknąć sytuacji, w której w ewidencji pozostawałyby dokumenty zawierające oczywiście błędne dane. Problem polega jednak na czymś innym.
Ustawa o VAT wskazuje na inny sposób rozliczenia
Przepis art. 29a ust. 13 ustawy o VAT stanowi, że w przypadku wystawienia faktury korygującej obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje się w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca w postaci faktury ustrukturyzowanej.
Oznacza to, że literalne brzmienie ustawy prowadzi do wniosku, iż faktura korygująca „do zera” powinna zostać wykazana jako zwykła faktura korygująca zmniejszająca podstawę opodatkowania w okresie jej wystawienia. A okres jej wystawienia nie zawsze będzie tym samym okresem, co okres wystawienia faktury pierwotnej.
Tymczasem rozwiązanie przedstawione przez KIS opiera się na całkowitym ,,wystornowaniu” błędnego wpisu i zastąpieniu go nowym. Można więc postawić pytanie: czy taki sposób ewidencjonowania rzeczywiście wynika z obowiązujących przepisów, czy raczej z przyjętej praktyki?
KIS oparła swoje stanowisko na broszurze
Co szczególnie istotne, uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor KIS nie odwołał się do przepisów ustawy o VAT. Organ powołał się na Broszurę informacyjną dotyczącą struktury JPK_V7, z której wynika zasada, że błędny wpis niewpływający na wysokość podatku powinien zostać ,,wystornowany’’, a następnie ponownie wykazany z prawidłowymi danymi.
Problem polega na tym, że broszura informacyjna nie jest źródłem prawa. Nie daje również podatnikom żadnej ochrony prawnej. Może zostać zmieniona w dowolnym momencie, bez zmiany przepisów ustawy.
Interpretacja indywidualna nie rozwiązuje problemu wszystkich podatników
Warto również pamiętać, że interpretacja indywidualna chroni wyłącznie podatnika, który o nią wystąpił. Pozostali przedsiębiorcy mogą oczywiście traktować ją jako ważną wskazówkę co do kierunku wykładni przepisów, jednak nie korzystają z wynikającej z niej ochrony.
W praktyce oznacza to, że tysiące podatników stosujących identyczny sposób rozliczenia korekty zerującej, w oparciu o opisaną interpretację indywidualną, nadal nie mają gwarancji, czy ich postępowanie zostanie uznane za prawidłowe przez właściwy dla nich urząd skarbowy.
Trudno uznać taki stan za satysfakcjonujący, zwłaszcza w sytuacji, gdy obowiązkowy KSeF dotyczy praktycznie wszystkich przedsiębiorców.
Jakie ryzyko pozostaje w praktyce?
Wyobraźmy sobie biuro rachunkowe, które obsługuje kilkuset klientów. Po zapoznaniu się z interpretacją KIS przyjmuje sposób ewidencjonowania wskazany przez organ i stosuje go konsekwentnie we wszystkich przypadkach faktur „wyzerowanych”.
Po pewnym czasie Ministerstwo Finansów zmienia jednak treść broszury informacyjnej albo prezentuje odmienne stanowisko w kolejnych interpretacjach. Ewentualnie do biura rachunkowego przychodzi kontrola skarbowa, gdzie kontrolujący mają odmienne stanowisko i nie uznają wyjaśnień, że przecież w jakiejś interpretacji indywidualnej KIS napisał coś innego.
Co wtedy?
Biuro rachunkowe ani jego klienci nie mogą powołać się na ochronę wynikającą z interpretacji indywidualnej, ponieważ została ona wydana dla innego podatnika. Również sama broszura nie zapewnia żadnej ochrony prawnej, nie jest źródłem prawa i może zostać zmieniona bez zmiany przepisów w każdej chwili.
W efekcie podatnicy, którzy działali zgodnie z powszechnie akceptowaną praktyką i kierowali się stanowiskiem organów podatkowych, nadal pozostają w stanie niepewności.
Potrzebne są objaśnienia podatkowe
Właśnie dlatego zagadnienia mające znaczenie dla tysięcy przedsiębiorców nie powinny być rozstrzygane wyłącznie w interpretacjach indywidualnych ani w broszurach informacyjnych. Jeżeli Ministerstwo Finansów uznaje określony sposób postępowania za prawidłowy, powinien on zostać potwierdzony w objaśnieniach podatkowych. Tylko wtedy wszyscy podatnicy, którzy zastosują się do przedstawionych wyjaśnień, będą korzystali z ustawowej ochrony.
Objaśnienia podatkowe zapewniają bowiem ochronę wszystkim podatnikom, którzy się do nich zastosują. Dzięki temu przedsiębiorcy nie musieliby występować o własne interpretacje indywidualne ani zastanawiać się, czy praktyka opisana w broszurze nadal obowiązuje.
Jeżeli określony sposób rozliczania ma stać się powszechną praktyką, powinien zostać potwierdzony w objaśnieniach podatkowych albo wprost wynikać z przepisów. Tylko wtedy wszyscy podatnicy będą mogli korzystać z jednakowego poziomu bezpieczeństwa prawnego.
Autor artykułu: Zbigniew Makowski – Prezes Zarządu Instytutu Finansów i Podatków Publicznych, główny autor Nowej Ustawy VAT
Chcesz dołączyć do zespołu ekspertów pracujących nad projektem Nowej Ustawy VAT?
Napisz do nas: kontakt@nowaustawavat.pl
Wesprzyj projekt. Dowiedz się, jak możesz to zrobić: https://nowaustawavat.pl/finansowo/
